Menu

Bộ đội, công an lên sóng game show: Thiếu nghiêm túc hay 'hủy hoại' hình tượng?

18:00 14/08/2019

pno
Sau bao lâu được/bị đóng mác nghiêm túc, khó gần, khô cứng… hình ảnh những người lính, chiến sĩ công an Việt Nam dần được “giải thiêng” qua các chương trình truyền hình thực tế đang phát sóng.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến băn khoăn rằng, hình ảnh người lính, khi gắn với yếu tố giải trí, đã phá vỡ hình tượng này.

Khi bộ đội, công an lên sóng game show

Nối tiếp Sao nhập ngũ - chương trình truyền hình thực tế (THTT) về lực lượng quân đội, chương trình đầu tiên về lực lượng công an nhân dân - Mỹ nhân hành động - cũng vừa lên sóng mùa đầu, cùng “giải thiêng” hình ảnh người chiến sĩ, mang họ đến gần hơn với công chúng. Nếu ở Sao nhập ngũ, những nghệ sĩ nổi tiếng sẽ có cơ hội được huấn luyện trong môi trường quân đội khắc nghiệt, để trở thành một quân nhân thì ở Mỹ nhân hành động, những người chơi sẽ sát cánh cùng các chiến sĩ công an vượt qua các thử thách nguy hiểm, vượt qua giới hạn bản thân.

Bo doi, cong an len song game show: Thieu nghiem tuc hay 'huy hoai' hinh tuong?
Kỷ luật quân đội được nhìn thấy rõ trong chương trình Sao nhập ngũ
Kỷ luật và tính chất nghiệp vụ làm cho hình ảnh người chiến sĩ đôi khi bị cứng nhắc và xa cách với công chúng. Trong suy nghĩ của không ít người, những tư thế, lễ tiết, tác phong được áp dụng trong lực lượng vũ trang bị nhận xét là hà khắc, không cần thiết. Những quy định về đầu tóc, trang phục… cũng bị cho là quá nặng hình thức.

Ra đời từ năm 2017, đến nay, Sao nhập ngũ đã phát sóng qua 8 mùa, đã định vị được thương hiệu của kênh truyền hình Quốc phòng Việt Nam trong làng game show. Sau thời gian tạm nghỉ để chuẩn bị mùa mới, ngày 4/8 vừa qua, Sao nhập ngũ tái xuất với phiên bản nhí - Những chiến binh tí hon với chương trình Học kỳ trong quân đội được xây dựng riêng, phù hợp với các em nhỏ. Trong khi đó, mới phát sóng được 3 tập trong mùa đầu, nhưng Mỹ nhân hành động cũng “hot” không kém khi lượt người xem ngày càng tăng theo từng tập và mức độ thử thách của chương trình.

Những thử thách đầu tiên của Mỹ nhân hành động đã khiến hai diễn viên Ngọc Thanh Tâm và Phương Oanh bật khóc, đòi gặp ban tổ chức, vì cho là quá khắc nghiệt. Là nghệ sĩ, tính cách các nữ diễn viên không thích sự bó hẹp, luật lệ. Việc phải cắt móng tay móng chân cho gọn, không được sơn móng, không được nhuộm tóc màu, không được mang kem chống muỗi, đồ trang điểm… cho đến việc gấp chăn màn vuông vức cũng trở thành vấn đề.

Trong Sao nhập ngũ, Mạc Đăng Khoa từng “méo mặt”, suýt không được ăn cơm vì làm mất bát ăn, ảnh hưởng đến sinh hoạt của tập thể… Những quy định ấy, nếu chiếu theo văn bản, công văn, dễ khiến người ngoài lực lượng cảm thấy cứng nhắc, thiếu linh động; thì qua game show, đều được cắt nghĩa cụ thể, dễ hiểu, dễ đồng cảm. Đồng thời, những câu chuyện hậu trường trong sinh hoạt, tập luyện, chiến đấu của người lính cũng dần hiện ra trước mắt công chúng một cách đời thường, giản dị và gần gũi hơn.

Bo doi, cong an len song game show: Thieu nghiem tuc hay 'huy hoai' hinh tuong?
Gấp chăn màn - một "tiết mục" khó đối với những người chơi trong Sao nhập ngũ

Trước khi tham gia Sao nhập ngũ mùa 8, vũ công Quang Đăng cho biết, anh khó thích nghi với đời sống quân ngũ, nhưng khi bước vào môi trường đó, cùng ăn, cùng ngủ, cùng tập luyện mới “vỡ” ra nhiều điều. Đăng nói: “Đằng sau những gương mặt tưởng chừng nghiêm nghị và khó gần đó là những câu chuyện, những mảnh đời bình dị; họ cũng yêu ghét, khóc cười như chúng ta. Xa nhà, rồi đặt chân vào một môi trường khắc nghiệt, người thân duy nhất của những người lính chính là đồng đội. Họ buộc phải quên những thói quen cá nhân, tất cả vì tập thể. Họ chấp nhận cuộc đời đó và xem đó là một sứ mệnh, một điều tự hào và thiêng liêng”.

“Giải thiêng” hay “phá” tượng đài?

Sau vài tập phát sóng, bên cạnh những phản hồi tích cực, Mỹ nhân hành động cũng nhận về một số phản ánh, bắt lỗi của khán giả. Cũng có người đặt dấu hỏi: lỡ hình ảnh người chiến sĩ công an lên sóng không đúng, không chuẩn thì sao.

Là người viết kịch bản cho Mỹ nhân hành động, đồng thời là một sĩ quan, nhà báo - trung tá Dương Văn Toàn bày tỏ: “Có lẽ vì một số người không hiểu về truyền hình thực tế nên bắt lỗi những cái không phải là lỗi. Họ chờ đợi được xem một chương trình mẫu mực về lực lượng công an. Nhưng tôi nghĩ, nếu xây dựng hình ảnh người công an mẫu mực như một hội thao thì năm nào mà chẳng có. Các chương trình trên kênh ANTV hằng ngày cũng nói đến nhiều. Nếu chương trình THTT này cũng đi vào lối mòn đó, có lẽ, chẳng có gì để xem hoặc đáng nói cả”.

“Phải xây dựng được một chương trình “giải thiêng” hình tượng người chiến sĩ, cũng là “giải thiêng” một vùng đất, một đề tài mà khán giả nghĩ là họ biết rồi, nhưng thực ra còn nhiều góc chưa biết đến. Sự “giải thiêng” đó làm cho hình ảnh người chiến sĩ công an đáng yêu hơn, gần gũi hơn trong mắt công chúng” - nhà báo Dương Văn Toàn nói thêm.

Những năm qua, chúng ta không thiếu các tác phẩm, chương trình văn hóa - nghệ thuật về lực lượng vũ trang, từ phim ảnh, sân khấu, văn học, ca nhạc… Cũng không ít cuộc thi sáng tác, các kỳ liên hoan mở ra, lấy người lính làm hình ảnh trung tâm. Song nhìn chung, hình tượng người lính vẫn còn nghèo nàn, một chiều, bị đóng khung và mang tính chất tượng đài khuôn sáo, cứng nhắc, thiếu sự tương tác.

Bo doi, cong an len song game show: Thieu nghiem tuc hay 'huy hoai' hinh tuong?
Phương Anh Đào trong một phân cảnh vượt qua thử thách của Mỹ nhân hành động

Trong khi đó, THTT gần như phủ sóng khắp các lĩnh vực, đối tượng. Thậm chí, ở Hàn Quốc còn có chương trình cho các thần tượng trải nghiệm cuộc sống trong trại giam, nghĩa là chẳng có vùng cấm nào cho truyền hình nữa. Việt Nam lại đang bão hòa với các game show tìm kiếm tài năng, hẹn hò, thiếu những chương trình mang tính chuyên sâu, đặc biệt. Song, THTT về cuộc sống và thử thách trong lực lượng vũ trang vẫn chưa được khai phá nhiều, thậm chí còn là đề tài kiêng kỵ, người ta ngại làm, ngại nghĩ đến, vì nhiều lý do.

Bỏ qua ý đồ tuyên truyền cho lực lượng, Sao nhập ngũMỹ nhân hành động đã gợi mở một cách làm game show về mỏ quặng này, vừa tích hợp tính giải trí, hấp dẫn khán giả, mà vẫn mang được đặc trưng của ngành. Đó không chỉ là những chương trình giải trí đơn thuần, còn là những chương trình về kỹ năng sống; bài học sinh tồn, vượt qua những giới hạn bản thân, đồng thời, nâng cao lòng yêu nước, tự hào dân tộc. 

“Bên cạnh mặt tốt, một mặt nào đó, sự mẫu mực cũng dễ tạo ra những định kiến. Sẽ có những người khó tính cho rằng, sự “giải thiêng” hình ảnh người chiến sĩ trên sóng truyền hình như thế tạo ra một cái gì đó thiếu nghiêm túc; nhưng tôi nghĩ, khán giả của truyền hình hiện đại rất thông minh. Họ đã trải nghiệm mọi gia vị mà các chương trình truyền hình thực tế mang lại: mới lạ, hấp dẫn cho đến bão hòa, chán ngấy. Họ sẽ nhận ra chương trình nào hay, thú vị.

Rất khó để làm ra một chương trình có thể làm hài lòng tất cả mọi người. Vì thế, nếu có người phản ứng, cho là chương trình phá vỡ hình tượng người chiến sĩ công an, chúng tôi cũng vui và sẵn sàng tiếp nhận mọi đánh giá. Tuy nhiên, tôi muốn nói rằng: có thể chương trình có những chi tiết chưa chuẩn mực, nhưng chúng tôi không bao giờ làm sai lệch hay làm xấu đi hình ảnh công an”.

Trung tá - nhà báo Dương Văn Toàn

Đậu Dung