Menu

Làng 'nặn đất thành cơm' xứ Huế vào mùa hàng tết

06:00 13/01/2019

pno
Từ ngôi làng này, hàng vạn ông Công, ông Táo được tạo ra cung cấp cho thị trường dịp tết Kỷ Hợi.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Nằm kề bên phố cổ Bao Vinh, làng Địa Linh (xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế) những ngày đầu tháng Chạp vọng tiếng gõ lọc cọc phát ra từ những chiếc khuôn đúc, cùng mùi khen khét của đất sét nung.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Để có những bức tượng đúng chuẩn, người làng Địa Linh chọn nguyên liệu làm khuôn từ gỗ lim. Trước đây dân làng chỉ làm 3 ông Táo to vừa cúng, vừa thờ ở gian bếp vừa để đun nước, nấu cơm. Nay khuôn được đục lõm chạm hình tượng hai ông, một bà Táo đứng cạnh nhau. Cứ hai năm, khuôn lại được người thợ thay một lần.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Đất sét dùng để đúc tượng phải có màu vàng và ít tạp chất, tượng mới đẹp. Trước khi vào mùa làm tượng, những gia đình làm nghề truyền thống ở đây phải tìm mua và đãi sạch các tạp chất trong đất. Tượng làm để thờ nên việc chọn đất sét rất khắt khe.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Khi bắt đầu cho đất vào khuôn đúc, phải ép thật chặt để tượng không bị méo. Khi rời khuôn đúc, các bức tượng được phơi khô khoảng một ngày nắng trước khi cho vào lò nung.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Huế mùa này mưa nhiều, không có nắng nên những gia đình làm tượng Táo phải dùng quạt để làm khô. Việc hoàn chỉnh tượng Táo tốn nhiều thời gian hơn so với khi nắng ráo, một mẻ tượng phải mất đến 4- 5 ngày.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Mỗi ngày, các gia đình tại làng Địa Linh cho ra lò khoảng 1.000 tượng ông Táo. Các tượng ông Táo không chỉ cung ứng cho thị trường Thừa Thiên - Huế mà còn cả các tỉnh phía Nam.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Bà Lê Thị Vân, thợ đúc tượng Táo lâu năm tại làng Địa Linh chia sẻ: “Xếp tượng vào lò nung rất quan trọng, hơn 1.000 tượng phải sắp xếp thành từng hàng, nhiều lớp trên dưới xen kẽ. Giữa các lối cần có khoảng cách để lửa cháy đều, tránh việc nổ hoặc vỡ nát trong ba ngày nung. Nếu tượng bị lệch thì phải chêm miếng đất vào dưới tượng để tránh bị sụp”.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Sau khi nung, những bức tượng ông Táo được người dân vẽ bằng màu rồi rắc bột kim tuyến để trông bắt mắt hơn.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Dù nghề này đang mai một, nhưng người làm tượng ông Táo ở làng Địa Linh vẫn cải thiện chất lượng, sáng tạo ra mẫu mã mới để phục vụ người mua.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet
Mỗi bức tượng ông Táo được thương lái mua sỉ chỉ từ 3.000-5.000 đồng. Có khi bán được 7.000 đồng/tượng, nhưng người làm nghề đúc tượng cũng chỉ thu được 500-2.000 đồng/tượng. Làm chăm chỉ cả ngày, tiền công cũng chỉ ở mức 100.000 đồng.
Lang 'nan dat thanh com' xu Hue vao mua hang tet

Vì công việc nhọc nhằn, thức khuya dậy sớm và hiệu quả kinh tế thấp nên nhiều người trong làng đã “giải nghệ”. Hiện ở làng Địa Linh chỉ còn 5 hộ gia đình làm tượng ông Táo, trong đó một gia đình có 3 anh em là Võ Văn Đức, Võ Văn Nam và Võ Văn Hay.

Thuận Hóa