Menu

Đối thoại với con: mở ra & khép lại

09:00 03/06/2018

pno
Mỗi cuộc đối thoại mở ra thêm sự thấu hiểu cho cả con trai và tôi. Tôi học được sự trong trẻo của lời, trong lành tư duy. Con tôi lớn thêm chút về kiến thức, hành xử và giấc mơ.

Sau mỗi kỳ hè con lại lớn thêm, với hành trang mới, kiến thức mới. Tất nhiên ai rồi cũng lớn, nhưng phụ huynh tác động được gì đến sự tăng trưởng vùn vụt ấy, phụ huynh có bao nhiêu phương tiện để điều chỉnh sự lớn ấy theo cách cần thiết để con có thể thành một con người trách nhiệm, một con người biết hạnh phúc?

Tháng Sáu, tháng của trẻ em, tháng nghỉ hè, có lẽ đó là lúc các phụ huynh may mắn có thêm hay buộc phải có thêm thời gian để dùng phương tiện hữu hiệu nhất giúp trẻ em lớn lên: đối thoại.

Doi thoai voi con: mo ra & khep lai
 

Ba:

- Tại sao con lại bày đồ chơi như thế, con phải có trách nhiệm và yêu quý đồ chơi của mình chứ... Nếu con không dọn dẹp đồ chơi, ba sẽ đem tất cả đi bỏ, ba không thể chịu được việc bừa bãi và vô trách nhiệm.

Con quay qua cầu cứu mẹ:

- Mẹ, rồi con sẽ lớn lên phải không?

Mẹ:

- Tất nhiên rồi con, con sẽ lớn lên như ba.

- Con lớn rồi con sẽ có vợ, phải không mẹ?

- Ờ, ờ - giọng mẹ hơi nghi hoặc.

- Rồi con sẽ có con, con sẽ thành ông ba đúng không?

- Ờ, ờ…

- Con hứa là khi con thành ông ba, con sẽ không bao giờ đem bỏ đồ chơi của con mình.

Ba xen vào: 

- Lúc đó ba là ông nội, chức cao hơn, ba vẫn đem bỏ đồ chơi của con và cả con của con như thường, nếu bừa bãi!

Doi thoai voi con: mo ra & khep lai
 

Đó là một đoạn đối thoại nhỏ giữa chúng tôi và cậu con trai 5 tuổi của mình. Từ tuổi thơ riêng, tôi nhận ra chỉ có đối thoại với trẻ thơ mới mở ra được cách định hình về các khái niệm trách nhiệm, hoài bão hay cách đối xử với người khác. Khác với các mệnh lệnh hay hình phạt, buộc trẻ thơ phải chấp nhận tuân thủ các quy định, hành xử, đối thoại cung cấp sự tin tưởng vào quy định và hành xử ấy thông qua hiểu biết, nhận thức dù ở mức sơ đẳng về điều đúng đắn, việc nên làm.

Mùa hè, tôi trò chuyện với con về bất cứ chuyện gì con quan tâm, bộ phim hoạt hình siêu anh hùng mới, cô bạn gái mà con thân nhất trên lớp Lá, chuyến du lịch tưởng tượng đến hòn đảo đầy loài thú mới. Mỗi cuộc đối thoại mở ra thêm sự thấu hiểu cho cả con trai và tôi. Tôi học được sự trong trẻo của lời, trong lành tư duy. Con tôi lớn thêm chút về kiến thức, hành xử và giấc mơ.

Những cuộc đối thoại, nếu được bổ trợ thêm bởi kiến thức riêng, kinh nghiệm riêng, va chạm riêng của trẻ em thì còn tuyệt vời hơn nữa. Nhưng có lẽ, đó là điều thiếu sót nhất không chỉ của riêng tôi, không dám để con có trải nghiệm riêng. Những trải nghiệm một chuyến xe bus một mình, một chuyến lang thang quanh xóm một mình… nếu có sẽ giúp con lớn nhanh hơn, nhưng không thể diễn ra. Tôi chưa vượt được sự bảo bọc con, tôi chưa đủ niềm tin rằng, ở ngoài kia con sẽ an toàn như trong một cuộc đối thoại với ba mình.

 Phan Thành